Khám sức khỏe tiền hôn nhân: khám gì, khi nào, tiêm vắc xin nào trước khi cưới?

Khám sức khỏe tiền hôn nhân không bắt buộc theo pháp luật, nhưng là một trong những việc đáng làm nhất trước khi cưới. Mục tiêu là để hai bạn hiểu sức khỏe của nhau, phòng bệnh lây nhiễm và chuẩn bị tốt cho việc có con.

Nên khám khi nào?

Lý tưởng là 3–6 tháng trước ngày cưới. Khoảng thời gian này đủ để:

• Tiêm các mũi vắc xin còn thiếu và chờ đủ thời gian trước khi có thai.
• Điều trị nếu phát hiện bệnh (viêm nhiễm, thiếu máu, rối loạn nội tiết…).
• Làm thêm xét nghiệm chuyên sâu nếu bác sĩ chỉ định.

Các nội dung khám thường gặp

Khám tổng quát (cả hai)

• Khai thác tiền sử bệnh của bản thân và gia đình, đo huyết áp, chiều cao, cân nặng.
• Xét nghiệm công thức máu, đường huyết, chức năng gan – thận, tổng phân tích nước tiểu.
• Nhóm máu ABO và Rh. Nếu người vợ Rh âm, bác sĩ sẽ theo dõi đặc biệt khi mang thai.

Sàng lọc bệnh lây truyền

• Viêm gan B, viêm gan C, HIV, giang mai.
• Một số cơ sở có thêm xét nghiệm lậu, chlamydia, HPV (với nữ).

Sàng lọc tan máu bẩm sinh (Thalassemia)

Việt Nam là nước có tỷ lệ người mang gen Thalassemia cao, đặc biệt ở một số dân tộc thiểu số và vùng miền núi. Nếu cả hai cùng mang gen, mỗi lần mang thai có nguy cơ con bị bệnh nặng. Xét nghiệm công thức máu kèm điện di huyết sắc tố giúp phát hiện sớm; khi cần, bác sĩ sẽ tư vấn xét nghiệm gen.

Khám sức khỏe sinh sản

• Nữ: khám phụ khoa, siêu âm tử cung – buồng trứng, có thể xét nghiệm nội tiết, AMH (dự trữ buồng trứng) nếu có chỉ định.
• Nam: khám nam khoa, siêu âm tinh hoàn; tinh dịch đồ nếu có chỉ định hoặc mong muốn.

Kiểm tra miễn dịch và tiêm vắc xin

Nên làm xét nghiệm kháng thể trước để không tiêm thừa. Những vắc xin thường được tư vấn:

Lịch tiêm cụ thể phụ thuộc kết quả xét nghiệm và loại vắc xin. Hãy làm theo tư vấn của bác sĩ tại cơ sở tiêm chủng.

Bổ sung axit folic

Phụ nữ dự định có thai nên uống 400 mcg axit folic mỗi ngày, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi thụ thai và tiếp tục trong 3 tháng đầu thai kỳ. Đây là khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) để giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh. Người có tiền sử đặc biệt có thể được chỉ định liều cao hơn.

Chi phí tham khảo

Gói khám tiền hôn nhân cơ bản thường từ khoảng 800.000đ đến 2 triệu đồng/người; gói đầy đủ tại bệnh viện tư có thể vài triệu đồng/người. Vắc xin tính riêng. Hãy hỏi kỹ danh mục xét nghiệm trong gói để so sánh, tránh trả tiền cho xét nghiệm không cần.

Chuẩn bị trước buổi khám

• Nhịn ăn 6–8 tiếng nếu có xét nghiệm đường huyết, mỡ máu.
• Nữ nên khám phụ khoa khi không trong kỳ kinh.
• Nam làm tinh dịch đồ cần kiêng xuất tinh 2–7 ngày theo hướng dẫn của phòng xét nghiệm.
• Mang theo sổ tiêm chủng, kết quả khám cũ nếu có.

Nếu phát hiện vấn đề thì sao?

Phần lớn vấn đề phát hiện được đều điều trị hoặc quản lý được. Điều quan trọng là hai bạn cùng nghe tư vấn và cùng đưa ra quyết định. Khám tiền hôn nhân là để chuẩn bị tốt hơn, không phải để "chấm điểm" nhau.

Thêm "Khám tiền hôn nhân" vào kế hoạch theo giai đoạn của Mywed để không quên lịch tiêm.