Thủ tục đăng ký kết hôn mới nhất: hồ sơ, nơi nộp, thời gian và lệ phí

Đăng ký kết hôn là bước duy nhất làm phát sinh quan hệ vợ chồng về mặt pháp luật. Đám cưới dù lớn đến đâu cũng không thay thế được tờ Giấy chứng nhận kết hôn. Bài viết tổng hợp quy định hiện hành của Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Luật Hộ tịch 2014 và các văn bản hướng dẫn mới.

Điều kiện để được đăng ký kết hôn

Theo Điều 8 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, hai người phải:

• Nam từ đủ 20 tuổi, nữ từ đủ 18 tuổi (tính đủ ngày sinh, không tính tuổi mụ).
• Tự nguyện quyết định, không bên nào bị ép buộc hay lừa dối.
• Không bị mất năng lực hành vi dân sự.
• Không thuộc các trường hợp cấm: đang có vợ hoặc chồng; kết hôn giả tạo; cùng dòng máu trực hệ hoặc có họ trong phạm vi ba đời; từng là cha mẹ nuôi – con nuôi, bố chồng – con dâu, mẹ vợ – con rể…

Nộp ở đâu?

Hai người Việt Nam cư trú trong nước đăng ký tại Ủy ban nhân dân cấp xã (xã, phường, đặc khu) nơi cư trú của một trong hai người. Bạn được chọn nơi của chồng hoặc của vợ, không bắt buộc phải về quê.

Từ ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương hoạt động theo mô hình hai cấp. Thủ tục đăng ký kết hôn trong nước vẫn do UBND cấp xã thực hiện.

Hồ sơ cần chuẩn bị

1. Tờ khai đăng ký kết hôn theo mẫu (lấy tại bộ phận một cửa hoặc tải trên Cổng Dịch vụ công). Hai bên có thể khai chung một tờ.
2. Căn cước / CCCD hoặc hộ chiếu còn hạn của cả hai người để xuất trình.

Không cần giấy xác nhận tình trạng hôn nhân khi đăng ký tại nơi cư trú của một trong hai người. Nghị định 07/2025/NĐ-CP và các văn bản cắt giảm thủ tục sau đó quy định cán bộ hộ tịch tự tra cứu Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Nếu hệ thống chưa có dữ liệu (ví dụ một người từng cư trú ở nhiều nơi, từng ly hôn trước khi dữ liệu được số hoá), cơ quan đăng ký sẽ tự đề nghị nơi cũ xác minh. Việc này có thể làm thời gian giải quyết dài hơn.

Trường hợp đã ly hôn ở nước ngoài, có yếu tố nước ngoài hoặc đăng ký tại nơi không phải nơi cư trú của cả hai người, thủ tục có thêm giấy tờ. Hãy hỏi trước bộ phận một cửa.

Quy trình 4 bước

1. Nộp hồ sơ trực tiếp tại bộ phận một cửa, hoặc nộp trực tuyến nếu địa phương đã hỗ trợ trên Cổng Dịch vụ công quốc gia / ứng dụng VNeID.
2. Cán bộ tư pháp – hộ tịch kiểm tra, tra cứu dữ liệu. Nếu đủ điều kiện, giải quyết ngay trong ngày. Trường hợp cần xác minh thì thời hạn không quá 5 ngày làm việc theo Luật Hộ tịch.
3. Hai bên cùng có mặt, kiểm tra thông tin, cùng ký vào Sổ đăng ký kết hôn và Giấy chứng nhận kết hôn. Bước này không được uỷ quyền cho người khác, kể cả khi đã nộp hồ sơ online.
4. Nhận mỗi người một bản chính Giấy chứng nhận kết hôn. Nên xin thêm vài bản sao (trích lục) để dùng cho thủ tục ngân hàng, nhà đất, bảo hiểm.

Lệ phí

Đăng ký kết hôn giữa công dân Việt Nam cư trú trong nước được miễn lệ phí (Điều 11 Luật Hộ tịch). Bạn chỉ có thể mất phí nếu xin thêm bản sao trích lục; mức phí do từng địa phương quy định.

Những lỗi hay gặp

• Sai một chữ trong họ tên, ngày sinh so với CCCD. Hãy đọc kỹ từng dòng trước khi ký, vì cải chính sau này mất nhiều thời gian hơn.
• Chỉ một người đến nhận giấy. Hai bạn phải cùng có mặt.
• Chưa đủ tuổi tính theo ngày sinh. Nhiều bạn nữ nhầm tuổi mụ với tuổi thật.
• Để quá sát ngày cưới. Nên đi đăng ký trước lễ cưới 2–4 tuần để có thời gian xử lý nếu cần xác minh.

Đăng ký kết hôn trước hay sau đám cưới?

Pháp luật không quy định thứ tự. Đăng ký trước giúp hai bạn yên tâm về thủ tục nhập hộ khẩu, hưởng chế độ nghỉ cưới (người lao động được nghỉ 3 ngày hưởng nguyên lương khi kết hôn theo Điều 115 Bộ luật Lao động 2019) và tránh rủi ro pháp lý khi đã sống chung.

Quy định có thể được điều chỉnh. Trước khi đi, hãy gọi bộ phận một cửa UBND xã/phường để hỏi lịch làm việc và các giấy tờ địa phương yêu cầu thêm.

Sau khi có giấy, bạn có thể bắt đầu lên kế hoạch ngân sách đám cưới và danh sách khách mời.